...każdy detal od rejestracji po reprodukcję powinien być pod kontrolą systemu zarządzania barwą...

kalibracja monitora


Spędzasz przed monitorem wiele godzin na wypracowaniu kolorów, balansu bieli, detali w cieniach i światłach...a tymczasem to co widzisz wcale nie oznacza, że te same informacje zapisujesz w pliku.
Wyobraź sobie sytuację, w której monitor wyświetla obraz z przewagą koloru niebieskiego. W takim momencie korygujemy domniemane zabarwienie tworząc w rzeczywistości obraz zbyt żółty. Monitor ustawiony zbyt jasno w stosunku do otoczenia sprawia, że przyciemniamy fotografie co skutkuje smolistymi czerniami bez detali.
Regulacja z poziomu monitora nie rozwiązuje problemu. A co w przypadku gdy w cieniach posiadamy zbyt dużo czerwieni a światła są zdominowane niebieską poświatą?

...kalibracja to nie remedium na wszelkie spotykane problemy a jedynie droga, która pozwoli nad nimi świadomie zapanować...

czy każde urządzenie
trzeba kalibrować?

Krótko mówiąc - tak. Tanie monitory wyświetlają obraz, który koniecznie trzeba wyregulować by w ogóle pracować z fotografią. Im droższy monitor, tym bardziej warto to zrobić by wykorzystać jego potencjał w 100%.
Z drukarkami jest podobnie. Wszystko co dostajemy prosto z pudełka to uśrednione kalkulacje, na których ciążą błędy rozbieżności produkcji. Jeśli chcemy drukować więcej i zastanawiamy się nad alternatywnymi tuszami, czy systemami zasilania CIS/CFS to jedyną możliwością uzyskania dobrych rezultatów jest stworzenie profili i wdrożenie systemu zarządzania barwą.

co daje kalibracja?

Monitor jest mostem łączącym obrazy z urządzeń wejściowych (aparaty, skanery) z tymi które chcemy otrzymać w druku. Wyświetla nam w jaki sposób zostały zarejestrowane a zarazem może zasymulować i pokazać jak wyjdą one na różnych papierach z różnych maszyn.
Telewizor czy projektor natomiast powinien pokazać obraz bez przekłamań, z największą możliwą ilością detali. Dzięki kalibracji regulujemy podstawowe parametry pracy oraz zyskujemy zgodność ze standardem. Zgodność dzięki której możliwe jest konwertowanie obrazów do przestrzeni różnych urządzeń wyjściowych jak laby czy drukarki i świadome panowanie nad ich ograniczeniami.
Tysiące wydane na aparat i obiektywy. Setki na karty i inne drobne detale. Dlaczego monitor i jego dostosowanie do pracy traktuje się jako pomijalny detal? Najważniejsza część w przygotowaniu obrazu staje w piramidzie priorytetów dużo niżej od nowej szybszej karty.
A telewizor czy projektor? Długie godziny poświęcone na wybranie odpowiedniego modelu, kilka tysięcy zostawione w sklepie w zamian za świecący ze ściany prostokącik a obraz w połowie nawet nie tak dobry jak może być.

Posiadany sprzęt oraz doświadczenie umożliwia nam kalibrację oraz profilowanie monitorów, drukarek, aparatów, projektorów oraz telewizorów. Z chęcią podejmujemy się również niestandardowych pomiarów.

Monitory

Podstawowe narzędzie do pracy z barwą.
W kwestii przygotowania do pracy mamy dwa rozwiązania - kalibrację sprzętową oraz programową. Obie jednak wymagają specjalistycznego sprzętu.
Różnica w tym przypadku polega na wysterowaniu parametrów poprzez zapisanie ich bezpośrednio w monitorze (kalibracja sprzętowa) bądź w karcie graficznej (programowa). Regulacje zapisywane do LUT karty graficznej polegające na odpowiednim kształtowaniu krzywych RGB skutkują jednak ograniczeniami wynikającymi z możliwości karty.
Dlatego też bardzo ważne jest optymalne wyregulowanie monitora przed profilowaniem. Zawieszenie czujnika i zdanie się na automat to w większości sytuacji tylko proszenie się o kłopoty.
Przykładowo - karta potrafi wyświetlić 256 odcieni w każdym z trzech kanałów RGB (0-255) co daje nam 16.777.216 możliwych kombinacji. Przyjmijmy optymistycznie, że przy kalibracji w karcie stracimy 2 odcienie z kanału R, 3 z g i 5 z B. Daje nam to 10 odcieni. W porównaniu do blisko 17 milionów to prawie nic, prawda? Jednak nie. To 10 odcieni, które tracimy w każdej kombinacji... ...czyli 10x255x255 co daje liczbę 650.250.
Tak, ponad 650 tysięcy...to jednak sporo więcej niż 10.
Korekcje przy złej regulacji pozbawiają nas zdecydowanie większej liczby odcieni, które monitor mógłby zreprodukować.
Jak widać - warto wykonać to zadanie dokładnie a nie w przysłowiowe 10 minut.

monitor correction
krzywe korekcji, takich regulacji nie można dokonać w menu monitora

Drukarki

Nawet przy oryginalnych tuszach i papierach występują przekłamania. Różne "ulepszacze" wydruków zaszyte w oprogramowaniu drukarki tworzą z naszych wypracowanych fotografii nieprzewidywalne obrazy. Szczególnie przy reprodukcji czarnobieli zauważamy, że nie jest to gama szarości a raczej zabarwione na niebiesko lub żółto odcienie. Trzeba wiedzieć, że druk szarości odbywa się również z wykorzystaniem wszystkich tuszów. Stąd mozliwość zafarbu na tego typu obrazach.
Wykonany profil urządzenia daje nam możliwość kontroli juz na monitorze - wydruk jest symulowany z uwzględnieniem bieli papieru oraz możliwego kontrastu. Przede wszystkim jednak znamy możliwości gamutu (zakresu kolorów jaki jest w stanie przenieść urządzenie) dzięki czemu możemy dokładnie określić w jaki sposób reprodukowane mają być barwy znajdujące się poza możliwościami reprodukcji.
Trzeba pamiętać, że każda para tusz/papier reaguje inaczej dlatego też profile należy tworzyć pod każdą używaną kombinację a w przypadku korzystania z laboratoriów prosić o profile do wszystkich papierów jakich zamierzamy używać.
Poniżej przykładowa różnica przed i po profilowaniu drukarki. Kolory bez dominant, zdecydowanie poprawiona reprodukcja cieni oraz nasycenia. Przy stosowaniu zamienników różnica jest jeszcze większa ze względu na brak zbieżności z oryginałami.

printer correction
przyrzymaj kursor nad obrazem aby zobaczyć zmiany spowodowane użyciem odpowiedniego profilu drukarki

Aparat

Czy profilowanie aparatu jest konieczne? W większości przypadków nie.
Po co zatem przejmować się tą kwestią? Z jednej strony to wygoda, przyspieszenie pracy. Z drugiej jednak uwzględniamy różną czułość matrycy na poszczególne zakresy widma, dzięki czemu wyciskamy z naszego sprzętu maksimum możliwości.
Wierne kolory skóry, żywe kolory nieba czy traw, cała paleta bez dominant - podstawa do dalszego postprocesu.

Projektory i telewizory

Z reguły sprzęt RTV jest ustawiony na zbyt wysoką temperaturę bieli oraz ma zbyt duży kontrast. Skuktuje to przekłamaniami w proporcji kolorów oraz brakiem detali w światłach oraz cieniach.
Przy filmach tracimy wiele ciekawych szczegółów, które reżyser uwzględnił podczas montażu. Trochę szkoda. Szczególnie jeśli oglądamy go na kilkumetrowym ekranie.
Celem regulacji jest osiągnięcie temperatury zbliżonej maksymalnie do 6500K dla jasnych i ciemnych partii obrazu oraz wysterowanie urządzenia dla uzyskania możliwie największej ilości wyświetlanych szczegółów.
Jeśli myślimy o pokazie fotografii problem złego ustawienia staje się kluczowy.
Czy obraz z wartego kilka tysięcy telewizora lub projektora jest tego wart?
Poza samą regulacją pod kątem wyświetlania obrazu z DVD/BluRay/MediaBox możemy również stworzyć profil dzięki któremu na monitorze będziesz mógł zasymulować obraz uzyskiwany z projektora lub telewizora i przygotować fotografie z uwzględnieniem wszelkich ograniczeń wyświetlania. Zmiana rozmiaru do natywnej  rozdzielczości oraz konwersja do profilu pozwolą uzyskać jakość dalece wyższą od konfiguracji standardowej.

projector correction
przyrzymaj kursor nad obrazem aby zobaczyć zmiany przed i po kalibracji projektora

Co można zrobić źle...

Błędem jest myślenie, że na oko możemy poprawić wyświetlanie obrazu traktując tę czynność jako zamiennik kalibracji i oprofilowania wyświetlacza. Bardziej prawdopodobne, że rozregulujemy monitor tkwiąc w świadomości dobrze wykonanego zadania.
Różne programy wyświetlające na monitorze rampy szarości, czy pola do ustawienia kontrastu tworzą tylko złudzenie poprawności. Przy LCD nie mamy wpływu na kontrast wyświetlanego obrazu z poziomu regulatorów monitora. Owszem, znajdziemy odpowiedni regulator jednak jest on odpowiedzialny za sztuczne wrażenie kontrastu przez wprowadzenie dużych ograniczeń w wysterowaniu matrycy.

Zbyt wysoka jasność i praca w ciemnych pomieszczeniach to również częsty błąd. Przyjęło się, że jasność monitora powinna odpowiadać jasności białej kartki trzymanej przed sobą. To nasz cel w kwestii oświetlenia pomieszczenia i regulacji jasności monitora.
Z czernią, głównie przy matrycach IPS jest podobnie. Te konstrukcje posiadają dużo wyższy punkt czerni w porównaniu z matrycami PVA co skutkuje "świeceniem czerni" bardzo widocznym jeśli pracujemy w nieodpowiednich warunkach.

Laptopów i tanich monitorów nie warto regulować.
Tymczasem właśnie trzeba to zrobić
.
Prawdą jest, że same w sobie nie nadają się do pracy z kolorem. Tanie matryce posiadają ogromne defekty wyświetlanego obrazu, że o linearyzacji i płynnych gradientach z grzeczności nie wspomnę. Jednak jeśli nie mamy innej możliwości albo zdarza nam się pracować na laptopie przygotowując cokolwiek - pierwszym krokiem powinno być właśnie wyregulowanie wyświetlacza i zbliżenie go do optymalnych wartości.
Sytuacja podobna do tej z tanimi monitorami LCD - dzięki kalibracji nie uzyskamy obrazu jak na poważniejszych ekranach, ale pozbędziemy się wielu błędów, które skutecznie uniemożliwiają sensowną pracę.

Warsztaty

W ciągu roku prowadzę wiele paneli oraz warsztatów z tematyki zarządzania barwą w pracy fotografa/retuszera. M.in. panele na łódzkich targach fotograficznych, spotkaniach organizowanych przez marki Eizo oraz Canon.
Obecnie planujemy kolejne edycje w kilku miastach Polski.
Chcesz się pierwszy dowiedzieć o tych wydarzeniach?
Skontaktuj się ze mną

+48 519 198 523

Wyślij